หลุมดำมวลยิ่งยวดกระเด็นออกจากกาแล็กซีในสภาพเปลือยเปล่า

Share

25 พฤศจิกายน 2559

นักดาราศาสตร์ค้นพบหลุมดำมวลยิ่งยวดในสภาพเกือบเปลือยเปล่า คือแทบจะไม่มีอะไรล้อมรอบเลยทั้งที่โดยปกติหลุมดำมวลยิ่งยวดที่มีมวลนับแสนเท่าถึงพันล้านของมวลดวงอาทิตย์นั้นถูกพบที่ใจกลางกาแล็กซีเท่านั้น

 

        แต่ด้วยระบบกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่เรียกว่า Very Long Baseline Array ซึ่งสามารถตรวจจับคลื่นวิทยุได้ด้วยความแม่นยำสูง นักดาราศาสตร์ได้ค้นพบหลุมดำมวลมหาศาลปรากฏแบบในสภาพแทบจะไม่มีอะไรห่อหุ้มกำลังเคลื่อนที่ด้วยความเร็วกว่า 2,000 กิโลเมตรต่อวินาทีในกระจุกกาแล็กซีที่ห่างจากโลกเราออกไป 2พันล้านปีแสง โดยหลุมดำดังกล่าวมีชื่อว่า B3 1715+425

        จริงๆรอบๆหลุมดำดังกล่าวยังมีกาแล็กซีบางส่วนที่หลงเหลืออยู่ กาแล็กซีที่ล้อมรอบมันในตอนนี้มีเส้นผ่านศูนย์กลางเพียง 3,000 ปีแสงซึ่งนับว่าเล็กมากๆเมื่อเทียบกับขนาดเดิมของมัน (กาแล็กซีทางช้างเผือกของเรามีเส้นผ่านศูนย์กลาง 1แสนปีแสง)

 

 

        จากการวิเคราะห์สิ่งที่หลงเหลืออยู่รอบๆหลุมดำนี้ทำให้นักดาราศาสตร์สรุปได้ว่ามันเคยอยู่ที่ใจกลางกาแล็กซีหนึ่งมาก่อนไม่ต่างจากหลุมดำมวลยิ่งยวดอื่นๆ แต่เมื่อหลายล้านปีก่อนมันถูกแรงโน้มถ่วงของกาแล็กซี ZwCl 8193 ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าดึงจนหลุดกระเด็นออกมาในขณะที่กาแล็กซีทั้งสองเคลื่อนที่เข้ามาใกล้กัน 

        การค้นพบนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการที่ต้องการศึกษาหลุมดำมวลยิ่งยวดที่ไม่อยู่ในกลางกาแล็กซี นักดาราศาสตร์คาดหวังว่าจะเห็นหลุมดำมวลยิ่งยวดโคจรรอบกันหรือกำลังชนกันอยู่ แต่กลับได้เห็นหลุมดำมวลยิ่งยวดในสภาพเปลือยเปล่าแทน ซึ่งในตอนนี้พวกเขากำลังจับตาดูความเปลี่ยนแปลงและธรรมชาติที่น่าสนใจของมันเพิ่มเติม

 

ปล. การค้นพบนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Astrophysical Journal

 

 

ที่มาของข่าว : 

http://www.skyandtelescope.com/astronomy-news/black-hole-flees-behemoth-galaxy/

https://public.nrao.edu/news/pressreleases/nearly-naked-supermassive-black-hole

 

 

เรียบเรียงโดยสำนักบริการวิชาการและสื่อสารดาราศาสตร์

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)