หอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุแห่งชาติ

Share

หอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุแห่งชาติ 

(Thai National Radio Astronomy Observatory : TNRO) 

ขนาด 40 เมตร แห่งแรกของไทย ใหญ่และทันสมัยที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 

กล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตร

ณ หอดูดาวเยเบส สาธารณรัฐ ต้นแบบของกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติ 

 

        สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) เดินหน้าขยายการศึกษาและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางดาราศาสตร์ สร้าง “หอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุแห่งชาติ” ภายใต้โครงการพัฒนาเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซี อีกหนึ่งโครงสร้างพื้นฐานทางดาราศาสตร์หลักที่สำคัญของประเทศ เพื่อขยายขีดความสามารถเชิงสังเกตการณ์ด้านคลื่นวิทยุ ส่งเสริมการใช้ดาราศาสตร์เพื่อพัฒนาความรู้พื้นฐานซึ่งประกอบด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ (STEM)

 

 

ที่ตั้ง :  ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ 

         (35 กิโลเมตร จากอำเภอเมืองเชียงใหม่)

พิกัด : 18° 51' 51.6528'' N และ99° 13' 0.498'' E

ระดับความสูง : 390 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง

พื้นที่รวม : 50 ไร่

จานรับสัญญาณ : รูปทรงพาราโบลา

เส้นผ่านศูนย์กลางจานรับสัญญาณ : 40 เมตร

น้ำหนักจานรับสัญญาณ : ประมาณ 800 ตัน

รับความถี่สูงสุด : 115 GHz

อาคารฐานราก : สูงประมาณอาคาร 3 ชั้น ประกอบด้วยห้องประมวลผลสัญญาณวิทยุ และห้องควบคุมการทำงานของกล้องโทรทรรศน์วิทยุ 

 

คุณลักษณะพิเศษ

- จานรับสัญญาณหมุนได้รอบทิศทาง สังเกตการณ์ได้ทั่วทั้งฟ้า

- มีระบบหมุนเวียนอากาศใต้จานรับสัญญาณ เพื่อการรับสัญญาณที่ดีที่สุด

 

ภาพห้องควบคุมภายในอาคารฐานราก

 

        ปัจจุบัน ยังไม่มีกล้องโทรทรรศน์วิทยุใช้งานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภูมิภาคนี้มีความสำคัญในเชิงยุทธศาสตร์ เนื่องด้วยเป็นจุดเชื่อมระหว่างเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์ทางไกล VLBI (Very Long Base Line Interferometer) ใกล้เคียง เช่น เอเชียตะวันออก และออสเตรเลีย เป็นต้น ประเทศไทยอยู่ในตำแหน่งที่ตั้งที่เป็นศูนย์กลางของภูมิภาคจึงเหมาะสมอย่างยิ่งต่อการติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางระดับ 25 เมตร ขึ้นไป เพื่อเชื่อมต่อและร่วมสังเกตการณ์กับเครือข่าย VLBI ของโลก ซึ่งเป็นความร่วมมือกับหลายหน่วยงานในต่างประเทศ เช่น จีน เกาหลี ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ เยอรมัน อังกฤษ เป็นต้น

 

ภาพแสดงการเชื่อมโยงหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุแห่งชาติกับเครือข่ายการแทรกสอดระยะไกล

ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก ออสเตรเลีย-นิวซีแลนด์ ทวีปแอฟริกา และทวีปยุโรป

 

        กล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติจะเป็นโครงสร้างพื้นฐานดาราศาสตร์ที่สำคัญทางวิทยาศาสตร์ของชาติ  ก่อให้เกิดความร่วมมือกับเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุทั่วโลกเพื่อการพัฒนางานวิจัยทางด้านดาราศาสตร์วิทยุและด้านธรณีวิทยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาผลการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเปลือกโลกซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการเกิดภัยพิบัติบนพื้นโลก เช่น การเกิดแผ่นดินไหว หรือสึนามิ เป็นต้น นอกจากนี้ยังพัฒนาความเชี่ยวชาญของบุคลากรทั้งด้านการทำวิจัยและด้านวิศวกรรม ถือเป็นการทำงานร่วมกันในภูมิภาค และเกิดเป็นเครือข่ายความร่วมมือด้านดาราศาสตร์ระดับโลกต่อไปในอนาคต