ข่าวงานวิจัย

ดร. วันเฉลิม ความใหม่ นักวิจัยจากสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร. หรือ NARIT) ร่วมทีมนักวิจัยนานาชาติ ศึกษาเจ็ตหลุมดำมวลยิ่งยวด ใช้การสังเกตการณ์โพลาไรเซชัน ผสานข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์วิทยุและเครือข่ายกล้องหลายแห่งทั่วโลก พบหลักฐานการเปลี่ยนแปลงโพลาไรเซชันรอบเจ็ตหลุมดำมวลยิ่งยวดในระดับที่ไม่เคยพบมาก่อน และยังสอดคล้องกับการลุกวาบหลายระลอก เผยให้เห็นโครงสร้างอันสลับซับซ้อนของมวลสารและสนามแม่เหล็กรอบหลุมดำ งานวิจัยได้รับการตีพิมพ์ใน The Astrophysical Journal

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร. หรือ NARIT) ร่วมกับทีมนักวิจัยนานาชาติโครงการ JUNO (Jiangmen Underground Neutrino Observatory) วิเคราะห์ข้อมูลจากการตรวจจับนิวทริโนที่ปล่อยจากเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ ก้าวขึ้นเป็นการทดลองที่วัดค่าพารามิเตอร์การแกว่งตัวของนิวทริโนแม่นยำที่สุดในโลก งานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Nature เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569

ดร. บรรณวิชญ์ พิมพานุวัตร นักดาราศาสตร์ฟิสิกส์ช่วงคลื่นวิทยุ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT ร่วมกับทีมนักวิจัยนานาชาติในโครงการ ATOMIUM ใช้เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุ ALMA ส่องลึกถึงชั้นในสุดของแก๊สและฝุ่นรอบดาวฤกษ์วิวัฒน์ประเภท AGB ตรวจพบสัญญาณจากโมเลกุลซิลิกอนมอนอกไซด์ (SiO) ในสถานะพลังงานสูงสุดเป็นประวัติการณ์ เผยให้เห็นสภาพแวดล้อมสุดขั้วบริเวณจุดกำเนิดลมดาวฤกษ์ ช่วยพิสูจน์ทฤษฎีการสิ้นอายุขัยของดาวฤกษ์ ที่อาจไขความลับจุดกำเนิดสรรพสิ่งในเอกภพ งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Monthly Notices of the Royal Astronomical Society เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2569

ดร. สมาพร ติญญนนท์ หรือ “ดร. แก้ว” เป็นนักดาราศาสตร์ด้านจักรวาลวิทยาและฟิสิกส์ดาราศาสตร์พลังงานสูง ประจำสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ผู้หลงใหลในเรื่องราวการสิ้นอายุขัยของดาวฤกษ์ โดยมุ่งศึกษาดาวฤกษ์มวลมากที่จบชีวิตลงด้วยการระเบิดเป็น “ซูเปอร์โนวา” ผ่านการติดตามการเปลี่ยนแปลงของแสงที่ปลดปล่อยออกมา ตั้งแต่ช่วงหลังการระเบิดใหม่ ๆ จนถึงหลายปีให้หลัง เพื่อแกะรอยว่าดาวฤกษ์มวลมากมีวิวัฒนาการและสิ้นสุดลงอย่างไร

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. (NARIT) ร่วมภารกิจ ARRAKIHS (Analysis of Resolved Remnants of Accreted galaxies as a Key Instrument for Halo Surveys) ซึ่งเป็นภารกิจกล้องโทรทรรศน์อวกาศชนิดใหม่ ที่ได้รับรองจากองค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency: ESA) ให้เป็นภารกิจวิทยาศาสตร์ขนาด Fast-class ลำดับที่ 2 (F2) โดยมีแผนปล่อยขึ้นสู่อวกาศในช่วงปลายปี พ.ศ. 2573 เพื่อศึกษาประวัติการก่อกำเนิดและวิวัฒนาการของกาแล็กซี และทดสอบแบบจำลองของสสารมืด

ดร. สุทธิกุล กุลค้อ นักดาราศาสตร์ NARIT ร่วมทีมวิจัยนานาชาติ เผยผลการศึกษากาแล็กซีมากกว่า 1.1 ล้านกาแล็กซี เพื่อไขปริศนาว่ากาแล็กซีวิวัฒนาการอย่างไรตลอดระยะเวลา 13.8 พันล้านปี พร้อมค้นพบหลักฐานที่อาจบ่งชี้ว่าแบบจำลองการเกิดกาแล็กซีในปัจจุบันยังต้องได้รับการปรับปรุง งานวิจัยดังกล่าวตีพิมพ์ในวารสาร Monthly Notices of the Royal Astronomical Society เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569

ทีมนักวิจัยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร. หรือ NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) นำโดย ดร. นภาพร อะทะโน และ ดร. ศุภชัย อาวิพันธุ์ ร่วมกับเครือข่ายนักดาราศาสตร์นานาชาติ เปิดเผยความสำเร็จในการศึกษาวิจัยดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ WASP-11 b/HAT-P-10 b โดยใช้ข้อมูลการผ่านหน้าของดาวเคราะห์ (Transit) จำนวน 31 เหตุการณ์ ซึ่งเก็บรวบรวมมาอย่างยาวนานเกือบ 10 ปี จากเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์ของ สดร. หนึ่งในข้อมูลสำคัญมาจากการสังเกตการณ์ฝีพระหัตถ์ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพฯ เมื่อครั้งเสด็จเยือนหอดูดาวแห่งชาติ ปลายปี 2559 จากการนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์ร่วมกับข้อมูลจากดาวเทียม TESS เพื่อศึกษาพฤติกรรมวงโคจรและลักษณะทางกายภาพของชั้นบรรยากาศดาวเคราะห์นอกระบบดังกล่าวอย่างละเอียด ได้ช่วยให้เข้าใจลักษณะของดาวเคราะห์นอกระบบประเภทดาวพฤหัสบดีร้อนมากยิ่งขึ้น งานวิจัยนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ The Astronomical Journal เมื่อต้นเดือนเมษายน 2569 ที่ผ่านมา

ดร. ติณณ์ ทองมีอาคม นักดาราศาสตร์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT ร่วมกับนักดาราศาสตร์นานาชาติกลุ่ม Transients and Pulsars with MeerKAT (TRAPUM) ใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ MeerKAT ค้นพบพัลซาร์ใหม่ 15 ดวง จากการสำรวจแหล่งกำเนิดรังสีแกมมาของกล้องโทรทรรศน์อวกาศเฟอร์มี (Fermi Gamma-ray Space Telescope) รวมถึงพบพัลซาร์มิลลิวินาทีชนิด “พัลซาร์แมงมุม” ซึ่งเป็นระบบดาวคู่หายาก นำมาใช้ศึกษาด้านฟิสิกส์ และวิวัฒนาการของดวงดาวในขั้นต่อไป อีกทั้งยังชี้ว่า ช่วงคลื่นวิทยุย่าน Ultra High Frequency (UHF) มีประสิทธิภาพในการค้นหาพัลซาร์ที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลของเฟอร์มีมากกว่าย่าน L band วางรากฐานสำคัญสู่การสำรวจพัลซาร์ด้วยกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดใหญ่อย่าง SKA ในอนาคต งานวิจัยดังกล่าวตีพิมพ์ในวารสาร Monthly Notices of the Royal Astronomical Society เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569

Astronomers from the National Astronomical Research Institute of Thailand (NARIT) and international collaborators have carried out a new multi-wavelength study of W40, a nearby high-mass star-forming region shaped by the intense radiation and winds from young massive stars. The paper, accepted for publication in the Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS), presents a detailed view of the dense gas “skeleton” of W40—revealing how gas is organized into filaments, how it flows, and how stellar feedback is stirring and dispersing the cloud.