ข่าวกิจกรรม
DSEL-NARIT เปิดตัวห้องปฏิบัติการอวกาศห้วงลึกไทย-จีนแห่งแรก
พร้อมเผยความก้าวหน้า 3 ด้าน ในงานประชุมนานาชาติว่าด้วยการสำรวจอวกาศห้วงลึก ประจำปี 2569
ณ สาธารณรัฐประชาชนจีน
3-4 กันยายน 2569 - สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT นำโดย ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ดร.พีรพงศ์ ต่อฑีฆะ วิศวกรหัวหน้าโครงการ ILRS Thailand และนายธนายุทธ ปัญญาเลิศ วิศวกร เข้าร่วมงานประชุมนานาชาติว่าด้วยการสำรวจอวกาศห้วงลึก (เทียนตู) ประจำปี 2026 ณ เมืองเหอเฝย มณฑลอันฮุย สาธารณรัฐประชาชนจีน ร่วมพิธีเปิดตัวห้องปฏิบัติการด้านวิศวกรรมการสำรวจอวกาศห้วงลึกไทย-จีนแห่งแรกของไทย พร้อมนำเสนอความก้าวหน้าความร่วมมือด้านภารกิจดวงจันทร์ เทคโนโลยี VLBI และระบบนำร่อง นำทาง และควบคุมยานอวกาศ วางรากฐานและยกระดับไทยสู่ภารกิจสำรวจอวกาศห้วงลึกระดับนานาชาติ
 |
 |
 |
 |
งานประชุมครั้งนี้จัดขึ้นภายใต้หัวข้อ “การสำรวจอวกาศห้วงลึกอย่างยั่งยืน: โอกาสและความท้าทาย” มีผู้แทนจากหน่วยงานอวกาศ องค์กรระหว่างประเทศ สถาบันวิจัย และมหาวิทยาลัยจากกว่า 40 แห่งในระดับประเทศและภูมิภาค รวมผู้เข้าร่วมประมาณ 400 คน มาแลกเปลี่ยนความก้าวหน้าด้านวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม เทคโนโลยี และแนวทางความร่วมมือสำหรับการสำรวจอวกาศห้วงลึกในอนาคต
ในพิธีเปิดการประชุมดังกล่าว ห้องปฏิบัติการสำรวจอวกาศห้วงลึกแห่งชาติจีน (Deep Space Exploration Laboratory: DSEL) ได้จัดพิธีเปิดป้ายประกาศจัดตั้งห้องปฏิบัติการร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรทั้งในจีนและต่างประเทศ หนึ่งในนั้นคือ ห้องปฏิบัติการร่วมด้านวิศวกรรมการสำรวจอวกาศห้วงลึกไทย - จีน (DSEL-NARIT Joint Laboratory in Deep-Space Exploration Engineering) ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง DSEL และ NARIT และเป็นห้องปฏิบัติการร่วมด้านนี้แห่งแรกของประเทศไทย
การประกาศดังกล่าวเดินหน้าต่อจากการลงนามบันทึกความเข้าใจระหว่าง NARIT และ DSEL เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2569 ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ โดยห้องปฏิบัติการร่วมฯ จะตั้งอยู่ภายในอุทยานดาราศาสตร์สิรินธร สำนักงานใหญ่ของ NARIT ทำหน้าที่เป็นศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาอุปกรณ์วิทยาศาสตร์สำหรับยานอวกาศ ระบบนำร่อง นำทาง และควบคุมยาน หุ่นยนต์สำรวจพื้นผิวดวงจันทร์ พลวัตอวกาศ และธรณีวิทยาดาวเคราะห์ รวมถึงเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนนักวิจัย ฝึกอบรม และพัฒนาบุคลากรไทยผ่านการทำงานกับภารกิจอวกาศจริง
นอกจากนี้ ทีมวิศวกร NARIT ได้นำเสนอความก้าวหน้าการดำเนินงานและความร่วมมือด้านการสำรวจอวกาศห้วงลึกระหว่างไทย - จีนใน 3 ด้านสำคัญ ได้แก่
- การพัฒนาอุปกรณ์วิทยาศาสตร์สำหรับภารกิจดวงจันทร์ นำเสนอความก้าวหน้าของ CE-7 MATCH อุปกรณ์ตรวจวัดรังสีคอสมิกและอนุภาคพลังงานสูงสำหรับภารกิจฉางเอ๋อ 7 และ CE-8 ALIGN อุปกรณ์ศึกษานิวตรอนที่เกิดจากอันตรกิริยาระหว่างรังสีคอสมิกกับพื้นผิวดวงจันทร์สำหรับภารกิจฉางเอ๋อ 8 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือภายใต้โครงการสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ (International Lunar Research Station; ILRS)
- ความร่วมมือด้าน VLBI (Very Long Baseline Interferometry) มุ่งเชื่อมโยงกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติของไทยเข้ากับเครือข่ายสังเกตการณ์ระหว่างประเทศ เพื่อสนับสนุนการติดตามและระบุตำแหน่งยานอวกาศอย่างแม่นยำ รวมถึงการศึกษาทางดาราศาสตร์และพลวัตของวัตถุในระบบสุริยะ
- งานวิจัยด้าน GNC (Guidance, Navigation, and Control) ครอบคลุมการพัฒนาระบบนำร่อง นำทาง และควบคุมยานอวกาศ เพื่อให้ยานสามารถกำหนดตำแหน่ง วางแผนเส้นทาง ควบคุมทิศทางและการเคลื่อนที่ ตลอดจนปฏิบัติภารกิจได้ตามเป้าหมาย ซึ่งเป็นเทคโนโลยีพื้นฐานที่จำเป็นต่อยานโคจร ยานลงจอด และหุ่นยนต์สำรวจพื้นผิวดวงจันทร์หรือดาวเคราะห์
องค์ความรู้จากทั้งสามด้านจะเป็นรากฐานสำคัญของการดำเนินงาน DSEL-NARIT Joint Laboratory และต่อยอดสู่การพัฒนาหุ่นยนต์สำรวจ การวิเคราะห์ตัวอย่างดินและหินจากดวงจันทร์ ตลอดจนงานวิจัยวิทยาศาสตร์อวกาศขั้นสูงต่อไป นับเป็นการยกระดับความร่วมมือจากการพัฒนาอุปกรณ์ในแต่ละภารกิจ สู่การสร้างฐานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีร่วมกันในระยะยาว เพิ่มขีดความสามารถของนักวิจัย วิศวกร และหน่วยงานไทย พร้อมเปิดโอกาสให้ประเทศไทยมีบทบาทในภารกิจสำรวจดวงจันทร์และอวกาศห้วงลึกระดับนานาชาติมากขึ้น