ข่าวกิจกรรม

---

ขับเคลื่อนดาราศาสตร์จากไทยสู่นานาชาติ NARIT โดย ITCA ร่วมกับ BIUST
ต่อยอดความร่วมมือทางดาราศาสตร์สู่การสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนบอตสวานา

เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา ประเทศบอตสวานาจัดกิจกรรมเฉลิมฉลอง “สัปดาห์อวกาศโลก” ร่วมกับนานาประเทศ ภายใต้หัวข้อ “การใช้ชีวิตในอวกาศ” (Living in Space) นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญบนเส้นทางแห่งวิทยาศาสตร์อวกาศของประเทศ กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้น ณ โรงเรียนมัธยมต้นกาบาเน (Gabane Junior Secondary School) จัดโดยมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนานาชาติบอตสวานา (Botswana International University of Science and Technology: BIUST) ผ่านทางศูนย์ AVN/SKA (African VLBI Network / Square Kilometre Array) มีจุดประสงค์เพื่อเชื่อมโยงระหว่างอวกาศกับชีวิตประจำวัน สร้างความตระหนักและความตื่นตัวด้านวิทยาศาสตร์และอวกาศ ที่สามารถเป็นแรงขับเคลื่อนให้บอตสวานาก้าวสู่เศรษฐกิจฐานความรู้ ในงานดังกล่าวมีครู นักเรียน และผู้สนใจด้านวิทยาศาสตร์ ให้ความสนใจเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก 

หนึ่งในกิจกรรมหลักของงานที่มีนักเรียนต่อแถวรอกันอย่างใจจดใจจ่อ คือการสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ผ่านกล้องโทรทรรศน์ชนิดดอบโซเนียน ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 10 นิ้ว จำนวน 2 ตัว กล้องดังกล่าวเป็นกล้องที่ NARIT หรือสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติของไทยได้มอบให้ประเทศบอตสวานาเมื่อปี 2567 พร้อมอบรมการใช้กล้องและให้บริการดาราศาสตร์ โดยเจ้าหน้าที่คนไทย ภายใต้ศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก (ITCA) นำมาสู่การจัดกิจกรรมโดยเจ้าหน้าที่ของบอตสวานาเองในครั้งนี้ สำหรับนักเรียนบอตสวานาหลายคน ถือเป็นครั้งแรกที่ได้เห็นรายละเอียดของดวงอาทิตย์ใกล้ชิดผ่านกล้องโทรทรรศน์ โดยเฉพาะจุดบนดวงอาทิตย์ที่สังเกตได้ผ่านฟิลเตอร์กรองแสงดวงอาทิตย์

“ผมยังจำได้ดีตอนที่ NARIT สอนตั้งกล้องเพื่อสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ด้วยตาตัวเองเป็นครั้งแรก สำหรับผมแล้วเหมือนได้เปิดประตูสู่อีกโลกหนึ่ง” เลอาทีเล มากอโก (Leatile Makoko) นักศึกษาผู้หลงใหลในดาราศาสตร์จาก BIUST กล่าวหลังจากได้รับการฝึกปฏิบัติจริงจากผู้เชี่ยวชาญของ NARIT

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2567 เลอาทีเลได้เรียนรู้การติดตั้ง ปรับแนว และใช้งานกล้องโทรทรรศน์ จากนั้นเขาได้อาสาร่วมกับภาควิชา AVN/SKA และกลุ่มนักศึกษา BIUST จัดกิจกรรมเผยแพร่ความรู้ให้แก่ชุมชน ถ่ายทอดทักษะที่ตนเองได้รับสู่คนรุ่นต่อไป ความรู้จึงค่อย ๆ แพร่ขยายจากนักศึกษาคนหนึ่งสู่อีกคนหนึ่ง ก่อเกิดเป็นเครือข่ายดาราศาสตร์ในท้องถิ่นที่เติบโตขึ้นเรื่อย ๆ รวมถึงในกิจกรรมครั้งนี้ ที่ได้จัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับครูจากโรงเรียนในพื้นที่รอบ ๆ เพื่อให้สามารถบูรณาการดาราศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศเข้ากับการเรียนการสอนในห้องเรียน

นอกจากนี้ ภายในงานยังนำเสนอเรื่องราวของดาวเทียม CubeSat ดวงแรกของประเทศบอกตสวานา  “BOTSAT-1” ซึ่งขึ้นสู่วงโคจรได้สำเร็จเมื่อต้นปีที่ผ่านมา อันเป็นการเปิดประตูสู่ยุคแห่งอวกาศของชาติ และเป็นก้าวสำคัญในการเสริมสร้างศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศของประเทศ โครงการนี้มุ่งพัฒนาความเชี่ยวชาญ สนับสนุนการวิจัย และสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนหันมาสนใจสายอาชีพด้านอวกาศ การบูรณาการองค์ความรู้เหล่านี้เข้าสู่ห้องเรียนช่วยให้วิทยาศาสตร์อวกาศกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวและมีความหมายต่อเยาวชนทั่วประเทศ

ความตื่นตัวที่เกิดขึ้นในสัปดาห์อวกาศโลกจึงจะไม่หยุดเพียงแค่วันงาน แต่จะต่อยอดเป็นแรงบันดาลใจระยะยาว ส่งเสริมให้เยาวชนสนใจด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม ศิลปะ และคณิตศาสตร์ (STEAM) อย่างต่อเนื่อง และในอนาคต “สัปดาห์อวกาศโลก” จะกลายเป็นกิจกรรมประจำปีในบอตสวานาภายใต้การดำเนินงานของ BIUST เพื่อเป็นเวทีสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชน เมื่อคนหนุ่มสาวชาวบอตสวานาก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำในสาขานี้ จะเป็นแรงผลักดันให้นักเรียนรุ่นใหม่หันมาสนใจศึกษาในสาขา STEAM มากขึ้น สร้างความหวังต่ออนาคตที่เยาวชนของประเทศจะมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเส้นทางวิทยาศาสตร์ของชาติต่อไป

บทความต้นฉบับ โดย Mabusha Kabo - BIUST
ภาพ: BIUST