ข่าวดาราศาสตร์

หอสังเกตการณ์สวิฟต์ยุติภารกิจ ตกลงสู่ชั้นบรรยากาศโลก

เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 เวลา 19:39 น. ตามเวลาประเทศไทย หอสังเกตการณ์สวิฟต์ ได้ตกลงสู่ชั้นบรรยากาศโลกแล้ว บริเวณจังหวัดสุมาตราเหนือ ประเทศอินโดนีเซีย คาดว่าชิ้นส่วนเกือบทั้งหมดได้เผาไหม้หมดไปในชั้นบรรยากาศ ทั้งนี้ ไม่มีรายงานความเสียหายบนพื้นโลก ปิดฉากภารกิจอันยาวนานกว่า 22 ปี

Cq5dam.web.1280.1280 (2)ภาพ : NASA

หอสังเกตการณ์สวิฟต์ (Neil Gehrels Swift Observatory) เริ่มปฏิบัติภารกิจในอวกาศเมื่อปี พ.ศ. 2547 เพื่อศึกษาการระเบิดรังสีแกมมา (Gamma-ray Burst) ซึ่งเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์การระเบิดที่รุนแรงที่สุดในเอกภพ ประกอบด้วยกล้องโทรทรรศน์ 3 ตัว ครอบคลุมการสังเกตการณ์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในหลายช่วงคลื่น นับเป็นหอสังเกตการณ์อวกาศแห่งแรกที่ออกแบบมาเพื่อศึกษาการระเบิดรังสีแกมมาในหลายช่วงคลื่นพร้อมกันเช่นนี้

เดิมทีหอสังเกตการณ์แห่งนี้มีกำหนดปฏิบัติงานเพียง 2 ปีเท่านั้น แต่กลับทำงานได้ยาวนานกว่า 2 ทศวรรษ จนกระทั่งเผชิญปัญหาสำคัญคือระดับวงโคจรที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะส่งผลให้หอสังเกตการณ์ตกลงสู่ชั้นบรรยากาศโลกก่อนกำหนด NASA เริ่มพบความเสี่ยงนี้ในปี พ.ศ.​ 2566 และพยายามชะลอการลดระดับวงโคจร รวมถึงส่งยานขึ้นไปเพิ่มระดับวงโคจรให้สูงขึ้น แต่ไม่ประสบความสำเร็จ นำมาสู่การสั่งยุติภารกิจเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2569 และปล่อยให้สวิฟต์ลดระดับวงโคจรลงตามธรรมชาติ จนตกลงสู่ชั้นบรรยากาศโลกในที่สุด

แม้จะไม่มีหอสังเกตการณ์สวิฟต์อีกต่อไปแล้ว แต่ตลอดระยะเวลาเกือบ 22 ปีที่ผ่านมา สวิฟต์ได้ศึกษาวัตถุดาราศาสตร์มากกว่าที่คาดไว้มาก สามารถสังเกตการณ์การระเบิดรังสีแกมมามากกว่า 2,000 ครั้ง ศึกษาการระเบิดซูเปอร์โนวามากกว่า 1,400 ครั้ง รวมถึงตรวจพบเหตุการณ์หลุมดำฉีกทำลายดาวฤกษ์ ติดตามการเปลี่ยนแปลงของกาแล็กซีกัมมันต์ สำรวจท้องฟ้าในย่านรังสีเอกซ์ทั่วทั้งท้องฟ้า และศึกษาดาวเคราะห์น้อยและดาวหางในระบบสุริยะของเรา

ข้อมูลเหล่านี้จากสวิฟต์ได้เป็นส่วนหนึ่งในงานวิจัยที่ตีพิมพ์แล้วประมาณ 7,000 ฉบับ ด้วยจุดแข็งที่สามารถสังเกตการณ์รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าได้ในหลายช่วงคลื่น และปรับทิศทางเพื่อสังเกตปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ ได้รวดเร็ว รวมถึงช่วยส่งข้อมูลแจ้งเตือนไปยังหอดูดาวและกล้องโทรทรรศน์อื่น ๆ เพื่อให้สังเกตการณ์เพิ่มเติมได้ นับเป็นอีกหนึ่งภารกิจอวกาศที่มีคุณูปการต่อวงการดาราศาสตร์โลกอย่างยิ่ง

อ้างอิง : 
[1] NASA. (2026, November 4). NASA’s Swift Observatory Re-Entered Atmosphere.
[2] NASA. (2026). Swift Boost Mission Timeline.
[3] NASA. (2026, October 23). NASA’s Swift Mission Ends Ahead of Re-Entry.
[4] NASA. (2026, October 23). NASA’s Swift Mission Ends, Leaves Behind Scientific Bonanza.