ยานมาร์สเอ็กเพรสพบทะเลสาบกว้าง 20 กิโลเมตร ใต้ผิวดาวอังคาร

Share

ยานสำรวจดาวอังคาร “มาร์สเอ็กเพรส” ขององค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency-ESA) พบหลักฐานสำคัญชี้ว่า มี “ทะเลสาบ” ขนาดกว้าง 20 กิโลเมตร ใต้ผิวดาวอังคารลึกลงไป 1.5 กิโลเมตร บริเวณใกล้ขั้วใต้ เป็นการค้นพบน้ำในสถานะของเหลวบนดาวอังคารครั้งแรก สร้างโจทย์ที่ท้าทายในภารกิจสำรวจดาวอังคารต่อไปในอนาคต

 

        วารสาร Science เผยแพร่บทความวิชาการล่าสุด ระบุว่า ยานสำรวจดาวอังคารมาร์สเอ็กเพรส ปฏิบัติภารกิจโคจรรอบดาวอังคาร ตั้งแต่ปี 2546 ใช้อุปกรณ์ “มาร์ซิส” (MARSIS) ซึ่งเป็นเรดาร์ ปล่อยคลื่นวิทยุไปยังตำแหน่งเป้าหมายใต้ผิวดาวอังคารลึกประมาณ 3 เมตร จากนั้นสะท้อนสัญญาณกลับมายังอุปกรณ์รับสัญญาณ ซึ่งเป็นข้อมูลเกี่ยวกับสถานะของชั้นใต้พื้นผิวดาวอังคาร  พบว่าบริเวณที่ราบสูงพลานัมออสเทรล (Planum Australe) ใกล้ขั้วใต้ มีชั้นของทะเลสาบหนา 1 เมตร กว้าง 20 กิโลเมตร อยู่ลึกลงไปจากพื้นผิว 1.5 กิโลเมตร และมีอุณหภูมิประมาณ -68 องศาเซลเซียส

        ดร. ศรัณย์ โปษยะจินดา ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวว่า การสำรวจดาวอังคารที่ผ่านมา พบน้ำบนดาวอังคารครั้งแรกเมื่อ 20 ปีก่อน แต่ไม่ใช่น้ำในสถานะของเหลว เนื่องจากบริเวณพื้นผิวดาวอังคารมีความดันบรรยากาศค่อนข้างต่ำ น้ำจึงระเหยหมด และองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ สหรัฐฯ (นาซา) ยังเคยพบร่องรอยการไหลของน้ำจากใต้ผิวดิน บริเวณไหล่เขาและหลุมที่เกิดจากการชน อย่างไรก็ตาม จากการค้นพบน้ำสถานะของเหลวในครั้งนี้ สามารถอธิบายได้ว่า น้ำที่ค้นพบไม่ใช่น้ำบริสุทธิ์ มีส่วนผสมของเกลือประเภทเปอร์คลอเรตละลายอยู่เป็นจำนวนมาก เนื่องจากของเหลวที่พบมีอุณหภูมิประมาณ -68 องศาเซลเซียส ซึ่งเกลือมีคุณสมบัติลดจุดเยือกแข็งของน้ำลงได้ นอกจากนี้ยังอยู่ใต้ผิวดินลึกลงไป 1.5 กิโลเมตร ความดันของพื้นผิวดินที่กดทับอยู่อาจทำให้น้ำคงสถานะของเหลวได้ การค้นพบครั้งนี้ถือเป็นการค้นพบน้ำบนดาวอังคารในสถานะของเหลวครั้งแรก ที่นำไปสู่การศึกษาในอนาคตว่าทะเลสาบใต้ผิวดาวอังคารคงอยู่ได้อย่างไรในสถานะของเหลว

        ยานสำรวจดาวอังคารมาร์สเอ็กเพรส เริ่มปฏิบัติการตั้งแต่ปี 2546 นับเป็นยานสำรวจอวกาศที่สำรวจดาวอังคารยาวนานเป็นลำดับที่ 2 ต่อจากยานโอดิสซีย์ ที่ปฏิบัติภารกิจกว่า 17 ปี ขณะที่ยานอินไซต์มีกำหนดลงจอดบนดาวอังคารในเดือนพฤศจิกายน 2561 เพื่อศึกษาโครงสร้างภายในของดาวอังคารโดยเฉพาะอีกด้วย

 

ภาพหน้าตัดพื้นผิวดาวอังคารที่ได้จาก MARSIS สีขาวบนสุดคือพื้นผิวดาว สีฟ้าคือตำแหน่งที่เชื่อว่าเป็นทะเลสาบ

Credit ESA / NASA / JPL / ASI / Univ. Rome; R. Orosei et al 2018

 

เรียบเรียงโดย : ธนกร อังค์วัฒนะ - เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ สดร.

อ้างอิง : 

1. Liquid water spied deep below polar ice cap on Mars

http://www.sciencemag.org/news/2018/07/liquid-water-spied-deep-below-polar-ice-cap-mars 

2. There’s water on Mars! Signs of buried lake tantalize scientists

https://www.nature.com/articles/d41586-018-05795-6

3. Liquid Water on Mars! Really for Real This Time (Probably)

https://www.skyandtelescope.com/astronomy-news/liquid-water-on-mars-really-probably/

4. ค้นพบหลักฐานสำคัญที่อาจแสดงถึง “น้ำ” ที่ยังเป็น “ของเหลว” อยู่บนดาวอังคารเป็นครั้งแรก

http://www.narit.or.th/index.php/astronomy-news/3656-liquid-water-mars

 

 

กลุ่มงานประชาสัมพันธ์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

โทร. 053-121268-9 ต่อ 210-211 , 081-8854353 โทรสาร 053-121250 

E-mail: [email protected]     Website : www.narit.or.th

Facebook : www.facebook.com/NARITpage

Twitter : @N_Earth ,  Instagram : @NongEarthNARIT

Call Center กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โทร. 1313