สดร. จัดประชุมเชิงปฏิบัติการส่งเสริมองค์ความรู้ด้านการสำรวจเชิงอวกาศและดาราศาสตร์วิทยุ พร้อมเดินหน้าโครงการเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซีที่เชียงใหม่

Share

26 กันยายน 2560

16-18 สิงหาคม 2560 – สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จัดประชุมเชิงปฏิบัติการในหัวข้อ “ส่งเสริมองค์ความรู้ด้านการสำรวจเชิงอวกาศ : แผนการพัฒนาเพื่ออนาคต (GNSS and VLBI Geodesy in Thailand : Planning for the Future)” ระดมผู้เชี่ยวชาญจากทั่วโลกร่วมหารือและแลกเปลี่ยนข้อมูล หวังเตรียมความพร้อมดำเนินโครงการเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซี ติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติที่เชียงใหม่ จัดขึ้น ณ โรงแรมไอบิส สไตล์ จังหวัดเชียงใหม่

 

        ดร. พฤทธิ์ เจริญจิตติชัย นักวิจัยสดร. หัวหน้าโครงการเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซี กล่าวว่า การประชุมดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อส่งเสริมองค์ความรู้เกี่ยวกับการสำรวจในระดับมหภาค อาทิ เทคโนโลยีระบบนำทางด้วยดาวเทียม (Global Navigation Satellite System, GNSS) การวัดระดับและทำแผนที่ เป็นต้น โดยได้รับเกียรติจากผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรงคุณวุฒิของหน่วยงานและสถาบันทั่วโลก ได้แก่ ศ.ดร. ฮาราลด์ ชู ผู้อำนวยการแผนกยีออเดซีสถาบันวิจัยทางธรณีวิทยาแห่งเยอรมนี (German Research Centre for Geoscience, GFZ) ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานสมาคมระหว่างประเทศด้านยีออเดซี (International Association of Geodesy, IAG) ศ. จิงหลิง ลี นักวิจัยสถานีดาราศาสตร์เซี่ยงไฮ้ (Shanghai Astronomical Observatory) ศ.ดร. เฉลิมชนม์ สถิระพจน์ อาจารย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผศ. ดร. พุทธิพล ดำรงชัย อาจารย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดร. ทยาทิพย์ ทองตัน นักวิจัยสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ รวมถึง รศ. บุญรักษา สุนทรธรรม ที่ปรึกษาสดร. และดร. บุษบา คราเมอร์ นักวิจัยสถาบันดาราศาสตร์วิทยุมักซ์พลังค์ และที่ปรึกษาสดร. ร่วมบรรยาย และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อเตรียมความพร้อมดำเนินโครงการเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซีเพื่อการพัฒนา (Radio Astronomy Netwrok and Geodesy for Development) ติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตร และกล้องโทรทรรศน์วิทยุ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 13 เมตร สำหรับใช้งานร่วมกันในเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุแทรกสอดระยะไกล (Very Long Baseline Interferometer, VLBI) ซึ่งมีแผนดำเนินการก่อสร้าง ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ 

 

 

ต้นแบบกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตร

 

แผนภาพแผนเปลือกโลกบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

 

        ดร. พฤทธิ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุแทรกสอดระยะไกล หรือ VLBI (Very Long Baseline Interferometer) คือ หนึ่งในเทคโนโลยีสำรวจเชิงอวกาศที่มีความสำคัญยิ่งในวิศวกรรมสำรวจทั้งภาคดาราศาสตร์และภาคพื้นดินในระดับสากลโลก รับสัญญาณวิทยุจากวัตถุท้องฟ้าที่อยู่ไกลออกไปนอกกาแล็กซีด้วยกล้องโทรทรรศน์วิทยุสองสถานีขึ้นไปในเวลาเดียวกัน สัญญาณที่วัดได้สามารถนำมาใช้คำนวณตำแหน่งของสถานีได้อย่างแม่นยำและมีค่าความถูกต้องสูงในระดับมิลลิเมตร เมื่อนำข้อมูลที่ได้จากเครือข่าย VLBI ทั่วโลกมาประมวลเข้ากับข้อมูลที่ได้จากเทคโนโลยีระบบนำทางด้วยดาวเทียม (Global Navigation Satellite System, GNSS) จะทำให้ได้พิกัดอ้างอิงตำแหน่งความถูกต้องสูงที่จะสามารถนำมาต่อยอดเพื่อการพัฒนาระบบนำทางภายในประเทศ อีกทั้งยังเป็นการเชื่อมต่อระบบพิกัดของประเทศไทยสู่เครือข่ายสากล เพื่อการได้มาซึ่งข้อมูลในระยะยาว เช่น การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกบริเวณประเทศไทยและข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำทะเลที่แม่นยำขึ้น เป็นต้น

        โครงการเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซี มีแผนดำเนินการในปี 2560-2564 ติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตร จานแรกของไทย ใหญ่ที่สุดในอาเซียน และกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 13 เมตร เพื่อการพัฒนางานวิจัยทางด้านดาราศาสตร์วิทยุและทางด้านธรณีวิทยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาผลการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเปลือกโลกซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการเกิดภัยพิบัติบนพื้นโลก เช่น การเกิดแผ่นดินไหว หรือสึนามิ เป็นต้น นับเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางดาราศาสตร์ที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของไทย เชื่อมประเทศไทยเข้าสู่ฐานข้อมูลดาราศาสตร์วิทยุและเป็นตำแหน่งอ้างอิงแห่งแรกในภูมิภาคอาเซียน ทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางทางด้านดาราศาสตร์วิทยุในภูมิภาคอาเซียน ยังผลให้ดาราศาสตร์ในภูมิภาคอาเซียนเป็นที่ยอมรับในระดับสากลมากขึ้นด้วย นอกจากนี้ ยังก่อให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูง สอดรับกันโยบายไทยแลนด์ 4.0 ที่มุ่งเน้นการขับเคลื่อนประเทศด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ มั่นคง และยั่งยืน 

โอกาสเดียวกันนี้ ผู้เข้าร่วมประชุมได้เดินทางไปเยี่ยมชมสถานที่ที่ดำเนินโครงการฯ สำหรับจัดสร้างหอสังเกตการร์ดาราศาสตร์วิทยุแห่งชาติ ติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตร และ 13 เมตร ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ โดยการนำของ ดร. นพดล โค้วสุวรรณ์ หัวหน้าฝ่ายวิชาการศูนย์ศึกษาพัฒนาการห้วยฮ่องไคร้ พื้นที่ดังกล่าวมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม อยู่ห่างตัวเมืองเชียงใหม่ออกไปประมาณ 30 กิโลเมตร ห่างไกลจากแหล่งกำเนิดสัญญาณวิทยุรบกวน นอกจากนี้ ยังได้ร่วมมือกันวางแผนจัดตั้ง “อุทยานเรียนรู้ดาราศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต” เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีร่วมกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติตามแนวพระราชดำริฯ อีกด้วย

 

พื้นที่ก่อสร้างโครงการเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซี ภายในศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่

 

ข่าวโดย :

ศูนย์ปฏิบัติการดาราศาสตร์วิทยุ 

เรียบเรียงและเผยแพร่โดย :

กลุ่มงานประชาสัมพันธ์

 

กลุ่มงานประชาสัมพันธ์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

โทร. 053-121268-9 ต่อ 210 , 081-8854353 โทรสาร 053-121250 

E-mail: [email protected]     Website : www.narit.or.th

Facebook : www.facebook.com/NARITpage

Twitter : @N_Earth ,  Instagram : @NongEarthNARIT

Call Center กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โทร.1313