หอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ
| 
| 
หอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ
ความเป็นมา
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ได้ดำเนินการก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ ณ สถานีทวนสัญญาณ ทีโอที (กม.44.4) อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ เพื่อรองรับการติดตั้งกล้องโทรทัศน์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.4 เมตรพร้อมระบบโดมอัตโนมัติ พื้นที่ดังกล่าว มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 2,457 เมตร พิกัดที่ 18 34' 21'' N และ 98 29' 07'' E โดยมีพื้นที่ทั้งสิ้น 798 ตารางเมตร ซึ่งบริเวณดังกล่าวมีความเหมาะสมดังนี้
(1) มีทัศนวิสัยที่เหมาะสมอย่างยิ่งต่อการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์
(2) สามารถเชื่อมต่อสัญญาณกับศูนย์บริการสารสนเทศและฝึกอบรมทางดาราศาสตร์ ณ บริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ (ก.ม.31) ซึ่งก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้วและจะเป็นสถานีรับสัญญาณจากกล้องโทรทัศน์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.4 เมตร
(3) เป็นพื้นที่ที่ใช้งานอยู่แล้ว โดยมีอาคารและเสาสัญญาณของ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) อยู่ในบริเวณดังกล่าวแล้ว
(4) เป็นบริเวณที่มีรั้วรอบขอบชิด ไม่มีต้นไม้ขึ้นในบริเวณนั้นและอยู่ห่างจากถนนใหญ่ ไม่รบกวนทัศนียภาพและไม่ต้องตัดต้นไม้ หากมีการก่อสร้างหอดูดาวในบริเวณนั้น
ในการก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ มีงบประมาณในการก่อสร้างทั้งสิ้น 39.5 ล้านบาท และในช่วงปีงบประมาณ พ.ศ. 2549-2552 ได้รับงบประมาณในการจัดซื้อกล้องโทรทัศน์ 2.4 เมตร จำนวนทั้งสิ้น 228.32 ล้านบาท
ส่วนประกอบของหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ
(1) อาคารหอดูดาว มีพื้นที่ใช้สอย 50.3 ตารางเมตร
(2) อาคารสำนักงาน มีพื้นที่ใช้สอย 501.30 ตารางเมตร
บทบาทของหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ
บทบาทหรือวัตถุประสงค์ที่สำคัญต่อการก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ เพื่อเป็นศุนย์กลางการวิจัยด้านดาราศาสตร์ของประเทศ
เนื่องจากพื้นที่ที่จะใช้ในการก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ อยู่ในเขตที่กำหนดเป็นลุ่มน้ำ 1A ซึ่งกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพรรณพืชจะอนุญาติให้ใช้พื้นที่เพื่อดำเนินการก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ ได้ต่อเมื่อโครงการได้ทำการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานนโยบายและแผน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพิจารณาให้ความเห็นชอบเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบต่อไป
อนึ่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงสนพระทัยในวิชาดาราศาสตร์และทรงติดตามกิจการทางด้านดาราศาสตร์ของประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง ทรงมีพระราชดำริเรื่องการพัฒนาหอดูดาวและกล้องดูดาวขนาดใหญ่ในประเทศไทย รวมทั้งการพัฒนาบุคคลากรทางด้านดาราศาสตร์เพื่อความร่วมมือด้านการวิจัยทางดาราศาสตร์ของประเทศไทยกับนานาชาติได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในการนี้ได้ทรงรับโครงการหอดุดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯไว้เป็นโครงการในพระราชดำริ
สถาบันฯ จะเริ่มดำเนินการก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ ในเดือนกุมภาพันธ์ 2553 และคาดว่าจะเปิดใช้งานภายในวันที่ 5 ธันวาคม 2553 เพื่อให้ทันในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 84 พรรษา 5 ธันวาคม 2553