“จันทรยาน 2 (Chandrayaan 2)” ยานสำรวจดวงจันทร์สัญชาติอินเดีย  ถูกส่งสู่อวกาศเพื่อสำรวจดวงจันทร์เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2562 มีภารกิจหลักคือการทำแผนที่ความละเอียดสูงของดวงจันทร์ เพื่อใช้พิจารณาเลือกพื้นที่ลงจอดสำหรับนักบินอวกาศและตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ในอนาคต ซึ่งภาพที่ถ่ายได้จากเครื่องมือบนยานนั้นน่าสนใจเป็นอย่างมาก มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

as20200414 3 01https://www.universetoday.com/wp-content/uploads/2019/10/content_chand2_qmap_limb.png

 

สามารถมองเห็นแม้กระทั่งหลุมอุกกาบาตที่แสงอาทิตย์ส่องไม่ถึง

    ยานอวกาศจันทรยาน 2 มีกล้องถ่ายภาพความละเอียดสูง “Orbiter High-Resolution Camera (OHRC)” สามารถถ่ายภาพได้ความละเอียดสูงถึง 0.25 เมตรต่อพิกเซล ซึ่งสูงกว่ายาน LRO ของนาซาที่ถ่ายได้ความละเอียดเพียง 0.5 เมตรต่อพิกเซลเท่านั้น

    ล่าสุด เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 ที่ผ่านมา กล้อง OHRC สามารถเก็บภาพก้อนหินบนดวงจันทร์ที่มีขนาดเพียง 1 เมตรได้อย่างคมชัด และเก็บภาพพื้นผิวส่วนหนึ่งของหลุมอุกกาบาต “บอกุสลัฟสกี อี (Boguslawsky E)” ที่แสงจากดวงอาทิตย์ส่องไปไม่ถึง ซึ่งเป็นประโยชน์ในการสร้างแผนที่บริเวณขั้วดวงจันทร์เป็นอย่างมาก เพราะบริเวณดังกล่าวแทบจะไม่มีแสงอาทิตย์ส่องไปถึงเลย

 

as20200414 3 02

ภาพซ้าย : ภาพถ่ายพื้นผิวดวงจันทร์จากยานจันทรยาน 2 บริเวณ R1 คือ ส่วนหนึ่งของหลุมอุกกาบาตบอกุสลัฟสกี-อี (Boguslawsky E) ที่ไม่ได้รับแสงอาทิตย์

ภาพขวา : ภาพพื้นผิวส่วนหนึ่งของหลุมอุกกาบาตบอกุสลัฟสกี-อีในเงาดวงจันทร์จากกล้อง OHRC

https://lh5.googleusercontent.com/Q-Kx07NMsl3eswL0VoIECouJcr0EiGRdvTq9F1_CrpH9zMxdyxz2cQ2Elfpz7DumfiVrvBeE4BMiZdsgfZ1YfggaDF8cVuBqBkSZatSl42kyIhcV_8_wWOROA0YIglm3hblhBigBpyZBq_H7IQ

 

สร้างแผนที่สามมิติความละเอียดสูง

    ยานจันทรยาน 2 ถูกติดตั้งกล้อง “Terrain Mapping Camera (TMC2)” ซึ่งสามารถสร้างแผนที่ภูมิประเทศในรูปแบบสามมิติ โดยการถ่ายภาพวัตถุเดียวกันในมุมมองที่ต่างกัน 3 มุม เหนือพื้นผิวดวงจันทร์ที่ระยะ 100 กิโลเมตร ด้วยกล้องความละเอียดถึง 5 เมตรต่อพิกเซล

 

as20200414 3 03

ภาพสามมิติของหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์จากกล้อง TMC2

https://lh5.googleusercontent.com/VS50kJtXRfMJmSZFUJWkzBeep72IvfV2XiN37wntq5gmQxCecXYyfoYvLhfUYK7uEzoEBNWG09AVryKAKITQnTgYjjrbyE1dzOHQnxkuQkhTxGuV1XrHnMNeicRf9_cEW1WQezRFtIITJ9aRDg

 

ดวงตาอินฟราเรด

    ยานจันทรยาน 2 มีเครื่องมือ “Imaging Infrared Spectrometer (IIRS)” ใช้ในการศึกษาการกระจายตัวของแร่ธาตุและน้ำบนพื้นผิว มีความละเอียดกว่ารุ่นเก่าที่ติดอยู่กับยานจันทรยาน 1 ถึงสองเท่า โดยการตรวจวัดแสงอาทิตย์ที่สะท้อนจากผิวดวงจันทร์ แล้ววิเคราะห์ชนิดแร่ธาตุตามรูปแบบการสะท้อนที่เกิดขึ้น

    จากการเก็บข้อมูลของ IIRS ทำให้นักวิทยาศาสตร์เจอเบาะแสของน้ำอยู่บริเวณอื่นนอกเหนือจากบริเวณขั้วดวงจันทร์ แม้ว่าบริเวณดังกล่าวจะมีปริมาณน้อยกว่าน้ำในทะเลทรายบนโลกก็ตาม และมุ่งเน้นให้ยานอวกาศจันทรยาน 2 สำรวจบริเวณขั้วของดวงจันทร์ต่อไป

 

as20200414 3 04

ภาพถ่ายหลุมอุกกาบาตเกลาเบอร์ (Glauber) ในย่านรังสีอินฟราเรด ภาพซ้าย : ถ่ายโดย IIRS จากยานอวกาศจันทรยาน 2 ภาพขวา : ถ่าย M3 จากยานอวกาศจันทรา 1

https://lh4.googleusercontent.com/NasZv1EwXv1aI0Sj27cNIIk6orT5my3Fb1QpLx7Nymgd13M5XiG8zHgDbCGfnNPaCJtrInweroeWzfKZ08G-p0bcEQfzcZ5X31ZNL_G4oRefkOt9qYiTfFiCZpCE90-T8kuyZbCkoHBRrumzoQ

 

ทราบปริมาณน้ำบนดวงจันทร์

    “Dual Frequency Synthetic Aperture Radar (DFSAR)” เป็นเทคโนโลยีที่ใช้เรดาร์ในการสร้างแผนที่ภูมิประเทศ พัฒนาต่อมาจากเรดาร์ที่ใช้ในยานจันทรา 1  แต่มีประสิทธิภาพสูงกว่าถึงสองเท่า นอกจากนี้ ยังมีความละเอียดกว่าเรดาร์ที่ติดตั้งบนยาน LRO ของนาซาเป็นอย่างมาก ทำให้ยานจันทรยาน 2 สามารถวิเคราะห์น้ำแข็งที่อยู่ใต้หลุมอุกกาบาตที่ขั้วดวงจันทร์ได้ และพบว่าที่ขั้วดวงจันทร์มีน้ำแข็งมากกว่า 600,000 ล้านกิโลกรัม ซึ่งมีขนาดพอ ๆ กับสระว่ายน้ำโอลิมปิก 240,000 สระรวมกัน

 

as20200414 3 05

ภาพซ้าย : ถ่ายจากเรดาร์ DFSAR บนยานอวกาศจันทรยาน 2

ภาพกลาง : ถ่ายจากเรดาร์ Mini-RF บนยาน LRO

ภาพขวา : ถ่ายจากกล้องถ่ายภาพช่วงคลื่นแสงที่ตามองเห็นบนยาน LRO

https://lh3.googleusercontent.com/g7D7s6RWEuzMbU-bkWy3BOkGxITDMGxCHJJwPryLc6xVPjF-6qyivaCDO6lNb8hRApxemWW77Z24vz8qKab-NX0QySqb2tRtHabAJg5d4CWHZw4zNTgz8Pofq1200apXCQLaIK9wbd0kecuhAA

 

เป้าหมายต่อไปในอนาคต

    ยานจันทรยาน 2 จะปฏิบัติภารกิจต่อไปเป็นเวลา 7 ปี ซึ่งเหล่านักวิทยาศาสตร์คาดว่าเพียงพอต่อการทำแผนที่ดวงจันทร์ รวมถึงบ่งชี้ปริมาณน้ำในแต่ละบริเวณได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์  ในอนาคตข้างหน้า องค์การนาซามีแผนจะส่งรถหุ่นยนต์ VIPER ไปสำรวจน้ำในบริเวณที่แสงดวงอาทิตย์ส่องไปไม่ถึง เพื่อเป็นข้อมูลในการตั้งถิ่นฐานในอนาคตต่อไป

 

อ้างอิง :

https://www.universetoday.com/145356/indias-chandrayaan-2-is-creating-the-highest-resolution-map-we-have-of-the-moon/

 

เรียบเรียง - ฟ้าประกาย เจียรคุปต์ - เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ สดร.

 

| Category: ข่าวดาราศาสตร์ | Hits: 213