การค้นพบคลื่นความโน้มถ่วง : รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ 2017

Share

4 ตุลาคม 2560

วันที่ 14 กันยายน ปี ค.ศ. 2015 เป็นวันที่ประวัติศาสตร์โลกฟิสิกส์และดาราศาสตร์ต้องจารึกเพราะนักฟิสิกส์สามารถตรวจจับคลื่นความโน้มถ่วงได้เป็นครั้งแรก หลังจากสุดยอดนักฟิสิกส์อย่างอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ได้ทำนายไว้ว่าคลื่นดังกล่าวมีอยู่จริงเมื่อ 100 ปีก่อน

 

        คลื่นความโน้มถ่วงที่ตรวจจับได้นั้นอ่อนมากเพราะมันเดินทางด้วยอัตราเร็วเท่าแสงมาจากแหล่งกำเนิดที่ห่างออกไปมากถึง 1,300 ล้านปีแสง โดยแหล่งกำเนิดดังกล่าวคือ หลุมดำสองดวงชนกัน

 

 

        การค้นพบนี้ถือเป็นการปฏิวัติวงการฟิสิกส์ดาราศาสตร์เพราะมันทำให้นักดาราศาสตร์ตรวจจับเหตุการณ์ที่มีความรุนแรงอย่างหลุมดำชนกันได้เป็นครั้งแรก ที่สำคัญมันทำให้นักฟิสิกส์รู้ว่าคลื่นความโน้มถ่วงมีจริง 

        เครื่องมือที่ใช้ในการตรวจจับชื่อ LIGO ตั้งที่อยู่ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นโครงการที่เกิดจากความร่วมมือของนักวิจัยชั้นนำกว่าพันคนจากกว่ายี่สิบประเทศ

        รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี ค.ศ. 2017 จึงมอบให้กับ 

        Rainer Weiss 

        Kip S. Thorne และ

        Barry C. Barish

        โดยนักฟิสิกส์ทั้งสามล้วนมีคุณูปการต่อการค้นพบคลื่นความโน้มถ่วง

 

คิป ทอร์น ในปี ค.ศ. 1979 กำลังเขียนกระดานดำ

 

        ราวๆ 40 ปีก่อน (ช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1970 ) Rainer Weiss ทำการออกแบบเครื่องมือที่ใช้เลเซอร์ในการตรวจจับคลื่นความโน้มถ่วงและวิเคราะห์สัญญาณรบกวนว่าเกิดจากอะไรได้บ้าง

        ระหว่างนั้น Kip S. Thorne ได้ทดลองสร้างเครื่องต้นแบบสำหรับทดสอบการตรวจจับคลื่นความโน้มถ่วงกับเพื่อนนักวิจัย Ronald Drever

        สุดท้ายทั้งสามได้มาร่วมงานกับและทำการค้นพบคลื่นความโน้มถ่วงได้สำเร็จเป็นครั้งแรก แต่ Ronald Drever เสียชีวิตในเดือนมีนาคม ปี ค.ศ. 2017

        ในปี ค.ศ. 1994 Barry C. Barish เข้ามาเป็นหัวหน้าโครงการ LIGO แล้วปรับเปลี่ยนการทำงานหลายอย่าง ที่สำคัญมากๆคือ ก่อนหน้านั้น LIGO มีนักวิจัยเป็นกลุ่มเล็กๆราว 40 คน แต่เขาเฟ้นหานักวิจัยระดับหัวกะทิทั่วโลกมาทำงานร่วมกันนับพันคนจนงานสามารถสำเร็จลุล่วงไปได้

 

 

อ้างอิง

https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2017/press.html

 

รายละเอียดเรื่องการตรวจจับคลื่นความโน้มถ่วงครั้งแรก อ่านได้ที่นี่

http://www.narit.or.th/index.php/nso-news/2427-ligo-gravitational-wave-gw150914

 

ธรรมชาติของคลื่นความโน้มถ่วงเป็นอย่างไร อ่านที่นี่

http://www.narit.or.th/index.php/nso/1184-gravitational-wave