นักดาราศาสตร์พบหลุมดำยักษ์ริมกาแล็กซีครั้งแรก

Share

7 ตุลาคม 2559

หลุมดำมวลยิ่งยวด (Supermassive black hole) ที่มีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์นับล้านเท่านั้นถูกพบที่ใจกลางกาแล็กซีเสมอ

แต่นี่เป็นครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์พบวัตถุที่ปลดปล่อยรังสีเอ็กซ์เหมือนหลุมดำมวลยิ่งยวด แต่กลับไม่ได้อยู่ใจกลางกาแล็กซี

หลุมดำคือจุดเล็กๆสีเหลืองที่อยู่มุมบนขวาของกาแล็กซีรูปเลนส์

 

        วัตถุนี้ชื่อว่า XJ1417+52 ถูกพบอยู่บริเวณกาแล็กซีรูปเลนส์ (lenticular galaxy )ชื่อ GJ1417+52 ที่ห่างจากโลกเราไป 4,500 ล้านปีแสง

        วัตถุต้องสงสัยนี้มีมวลราวหนึ่งแสนเท่าของมวลดวงอาทิตย์ นับว่ามีมวลน้อยกว่าหลุมดำมวลยิ่งยวดที่พบได้ทั่วไป

        ทีมนักวิจัยทำการศึกษาบริเวณขอบของกาแล็กซีดังกล่าวด้วยกล้องโทรทรรศน์อวกาศเอ็กซ์เอ็มเอ็ม-นิวตัน (XMM-Newton space observatory) ขององค์การอวอากศยุโรปร่วมกับกล้องโทรทรรศน์อวกาศจันทรา (Chandra space telescope) ขององค์การนาซา พบว่าวัตถุนี้เปล่งรังสีเอ็กซ์อย่างรุนแรงอยู่นานถึง2 ปี จากนั้นจึงลดปริมาณรังสีลงมากนับหนึ่งร้อยล้านล้านเท่า

        ทีมวิจัยคาดว่าแรงโน้มถ่วงจากหลุมดำฉีกดาวฤกษ์อย่างรุนแรงจนเกิดการเปล่งรังสีเอ็กซ์ออกมา ส่วนสาเหตุที่มันมาอยู่ตรงขอบนั้นอาจเกิดจากกาแล็กซีขนาดเล็กกว่ากำลังเคลื่อนที่เข้าใกล้กาแล็กซีขนาดใหญ่อย่าง GJ1417+52 ก็เป็นได้

 

 

ที่มาของข่าว : http://iopscience.iop.org/article/10.3847/0004-637X/821/1/25/meta;jsessionid=7FE2CBBD703A1EEE95BD81827C0E5708.c4.iopscience.cld.iop.org

 

เรียบเรียงโดย

สำนักบริการวิชาการและสื่อสารดาราศาสตร์

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)