เลนสซ์ฟิชอาย (Fisheye Lens) กับการถ่ายภาพดาราศาสตร์

Share

เลนสซ์ฟิชอาย (Fisheye Lens) กับการถ่ายภาพดาราศาสตร์

ช่วงนี้หลายคนคงเบื่อกับสภาพอากาศที่ไม่เป็นใจ เนื่องจากฝนตกได้ตลอดเกือบทุกวัน จะออกไปถ่ายอะไรก็เจอแต่เมฆหรือไม่ก็ฝนตกไปเลย สำหรับคอลัมน์จึงไม่มีภาพใหม่ ๆ มาอวดกัน แต่จะขอนำเรื่องการเลือกใช้อุปกรณ์มาคุยกันก่อนแล้วกัน โดยอุปกรณ์ที่จะแนะนำในคอลัมน์นี้ก็คือ เลนส์มุมกว้างแบบตาปลา หรือที่มักเรียกกันว่า เลนส์ฟิชอาย (Fisheye Lens) นั่นแหล่ะครับ

ภาพถ่ายทางช้างเผือกทั่วทั้งท้องฟ้า ด้วยเลนส์ฟิชอาย  บริเวณยอดดอยอินทนนท์ 

(ภาพโดย : ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ / Camera : Canon 5D Mark ll / Lens : Canon EF 8-15mm f/4L USM Fisheye Lens / Focal length : 8 mm. / Aperture : f/4.0 / ISO : 3200 / Exposure : 40sec)

 

        เลนส์ฟิชอาย ถูกใช้สำหรับงานวิทยาศาสตร์ ดาราศาสตร์ เพราะต้องการเก็บพื้นที่ความกว้างของภาพ หรือการเก็บภาพทั่วทั้งท้องฟ้า สำหรับงานด้านดาราศาสตร์นั้นวัตถุประสงค์หลักคือการเก็บภาพทั่วทั้งท้องฟ้า เช่น การเฝ้าติดตามปรากฏการณ์ฝนดาวตก การเฝ้าดูวัตถุจากนอกโลก รวมทั้งขยะอวกาศที่อาจตกลงมาเสียดสีกับชั้นบรรยากาศเกิดเป็นลูกไฟ (Fireball) ได้บ่อยๆ ปัจจุบันก็มีโครงการ All Sky Fireball Network ที่คอยเฝ้าดูและรายงานการเกิด Fireball จากสถานที่ต่างๆทั่วโลก ซึ่งอุปกรณ์หลักที่ใช้ก็คือกล้องถ่ายภาพทั่วทั้งท้องฟ้าแบบฟิชอายแทบทั้งสิ้น

        นอกจากงานทางวิทยาศาสตร์ศาสตร์แล้ว เรายังสามารถนำเลนส์ฟิชอายไปใช้ถ่ายภาพท้องฟ้ามุมกว้าง 360 องศารอบตัว หรือการถ่ายภาพภายในหอดูดาวแคบๆ รวมทั้งการถ่ายภาพเพื่อนำมาใช้สร้างภาพยนตร์ฉายในระบบ Full Dome ได้เช่นกัน

 

ตัวอย่างภาพจากกล้อง All Sky Camera ของหอดูดาว Liverpool Telescope ที่ใช้ในการเก็บภาพปรากฏการณ์ฝนดาวตก หรือการเฝ้าดูวัตถุจากนอกโลก รวมทั้งขยะอวกาศที่อาจตกลงมาเสียดสีกับชั้นบรรยากาศเกิดเป็นลูกไฟ (Fireball)

 

เลนส์ฟิชอายในปัจจุบัน มี 2 ประเภทด้วยกัน คือ?

 

ตัวอย่างเลนส์ฟิชอาย แบบ Circular Fisheye ของบริษัท Canon EF 8-15mm f/4L USM Fisheye Lens

 

1. Circular Fisheye เป็นเลนส์ที่ให้ภาพเป็นวงกลม มีมุมรับภาพกว้าง 180 องศาขึ้นไป ซึ่งทั้ง 4 มุมภาพจะเป็นสีดำ โดยจุดเด่นคือ สามารถเก็บภาพได้ทั่วทั้งท้องฟ้า นิยมนำมาใช้ในทางดาราศาสตร์เกี่ยวกับการเฝ้าติดตามถ่ายภาพปรากฏการณ์บนท้องฟ้า เป็นต้น

 

ภาพถ่ายภายในหอดูดาวแห่งชาติ ด้วยเลนส์ฟิชอาย แบบ Circular Fisheye ทางยาวโฟกัส 8 mm. 

(ภาพโดย : ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ / Camera : Canon 1DX / Lens : Canon EF 8-15mm f/4L USM Fisheye Lens / Focal length : 8 mm. / Aperture : f/4.0 / ISO : 800 / Exposure : 30sec)

 

2. Full Frame Fisheye เป็นเลนส์ฟิชอายที่ให้ภาพแบบเต็ม ๆ มีมุมรับภาพกว้างประมาณ 160 องศา ซึ่งจะไม่มีขอบภาพดำ นิยมใช้ถ่ายภาพในพื้นที่จำกัดให้ออกมากว้างได้ โดยมีส่วนความกว้างของด้านยาวรับได้ 160 องศา และด้านกว้าง 100 องศา

 

ภาพถ่ายภายในหอดูดาวแห่งชาติ ด้วยเลนส์ฟิชอาย แบบ Full Frame Fisheye ทางยาวโฟกัส 15 mm. 

(ภาพโดย : ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ / Camera : Canon 5D Mark ll / Lens : Canon EF 15mm f/2.8 Fisheye Lens / Focal length : 15 mm. / Aperture : f/3.2 / ISO : 3200 / Exposure : 30sec)

 

คุณสมบัติเฉพาะของ Fisheye Lens

        เลนส์ชนิดนี้จะมีคุณสมบัติพิเศษคือ มีมุมรับภาพที่กว้างมากที่สามารถเก็บภาพได้กว้างถึง 180 องศา หรือบางตัว เช่น เลนส์ Fisheye ขนาดทางยาวโฟกัส 8 mm. ก็ออกแบบมาให้สามารถเก็บภาพมุมกว้างมากกว่า 180 องศากันเลยทีเดียว ซึ่งสามารถนำไปถ่ายภาพท้องฟ้าได้ทั่วทั้งท้องฟ้า ในมุมรอบตัว 360 องศาได้เลย  

        ภาพที่ได้จะมีลักษณะบิดเบือนโค้งงอเป็นวงกลมดูผิดรูปเพี้ยนไปหมด แต่ก็ทำให้ได้ภาพทั่วทั้งท้องฟ้า โดยเฉพาะในการเก็บภาพปรากฏการณ์ทางดราศาสตร์ อย่างเช่น การเฝ้าติดตามปรากฏการณ์ฝนดาวตก การถ่ายภาพทางช้างเผือกทั่วทั้งท้องฟ้า หรือแม้กระทั้งการถ่ายภาพการขึ้นตกของวัตถุท้องฟ้า อาทิ ดวงอาทิตย์ ดาวจันทร์ หรือกลุ่มดาวทั่วทั้งท้องฟ้าในช่วงขณะนั้นได้เป็นอย่างดี 

 

มาดูผลงานจากเลนส์ Fisheye ในแบบต่างๆ กันหน่อย 

 

ภาพถ่ายทางช้างเผือกบริเวณอ่างเก็บน้ำ ถ่ายภาพด้วยเลนส์ฟิชอายแบบ Circular Fisheye

(ภาพโดย : ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ / Camera : Canon 5D Mark ll / Lens : Canon EF 8-15mm f/4L USM Fisheye Lens / Focal length : 8 mm. / Aperture : f/4.0 / ISO : 4000 / Exposure : 40sec)

 

ภาพถ่ายท้องฟ้ามุมกว้าง ถ่ายภาพด้วยเลนส์ฟิชอายแบบ Circular Fisheye

(ภาพโดย : ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ / Camera : Canon 1DX / Lens : Canon EF 8-15mm f/4L USM Fisheye Lens / Focal length : 8 mm. / Aperture : f/4.0 / ISO : 200 / Exposure : 1/640sec)

 

ภาพถ่ายท้องฟ้ามุมกว้างขณะเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง ถ่ายภาพด้วยเลนส์ฟิชอายแบบ Circular Fisheye

(ภาพโดย : ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ / Camera : Canon 1DX / Lens : Canon EF 8-15mm f/4L USM Fisheye Lens / Focal length : 8 mm. / Aperture : f/4.0 / ISO : 200 / Exposure : 1/640sec)

 

ภาพถ่ายภายในหอดูดาวแห่งชาติ ด้วยเลนส์ฟิชอาย แบบ Circular Fisheye ทางยาวโฟกัส 8 mm. 

(ภาพโดย : ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ / Camera : Canon 1DX / Lens : Canon EF 8-15mm f/4L USM Fisheye Lens / Focal length : 8 mm. / Aperture : f/4.0 / ISO : 800 / Exposure : 30sec)