ท้องฟ้าในเดือนมีนาคม

Share

ท้องฟ้าในเดือนมีนาคม 2558

 

        ยินดีตอนรับเข้าสู่ช่วงต้นของฤดูร้อน ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมาในโลกสังคมออนไลน์ผู้เขียนได้เห็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วก็แอบดีใจ คือ มีนักถ่ายภาพกลุ่มเล็กทั่วประเทศไทยได้ออกไปถ่ายภาพทางช้างเผือกตามที่ต่าง ๆ ซึ่งทำให้รู้ว่าเมืองไทยของเรายังมีสถานที่ที่สามารถดูดาวได้จำมากมาก ก็ต้องขอบคุณนักถ่ายภาพกลุ่มเล็กกลุ่มนี้ที่ทำให้เรารู้ว่า เมืองไทยยังมีสถานที่ดูดาวที่มีบรรยากาศดี ๆ ที่แสนจะโรแมนติกพูดมาขนาดนี้คงมีหลายท่านอยากรู้และไปสัมผัสกลุ่มดาวและทางช้างเผือกกันไม่ใช่น้อย

 

รูปที่ 1 ภาพถ่ายทางช้างเผือกที่อ่างเก็บน้ำวังชมภู จังหวัดลำพูน ช่วงเวลาที่เห็นทางช้างเผือกประมาณตี 03:00 น.

 

        เช้าวันที่ 27 กุมภาพันธ์ ผู้เขียนได้ขี่มอเตอร์ไซค์ไปทำงานแต่ระหว่างที่ขี่รถมอเตอร์ไซค์อยู่ก็หันไปเห็นกลุ่มเมฆสีน้ำตาลเข้มถึงกับต้องจอดรถมอเตอร์ไซค์แล้วเอาโทรศัพท์มือถือยกขึ้นมาถ่ายรูปกลุ่มเมฆสีน้ำตาลเข้มเก็บไว้ ไปถามผู้รู้สรุปว่ามันไม่ใช่เมฆ แต่มันเป็นกลุ่มฝุ่นที่หนาเอามาก ๆ 

 

รูปที่ 2

กลุ่มดาวในช่วงเดือนมีนาคม

        กลุ่มดาวที่เราสามารถสังเกตการณ์เห็นได้ในช่วงหัวค่ำ ที่กำลังขึ้นจากทางทิศตะวันออก กลุ่มดาวสิงโต กลุ่มดาวปู กลุ่มดาวสุนัขใหญ่ กลุ่มดาวสุนัขเล็ก และกลุ่มดาวที่มองเห็นบริเวณกลางท้องฟ้า คือกลุ่มดาวนายพราน กลุ่มดาวคนคู่ กลุ่มดาววัว กลุ่มดาวแกะ กลุ่มดาวสารถี กลุ่มดาวเพอร์เซอุส และถ้าหากลองมาลากเส้นสมมุติจากดาวซีเรียส (ดาวฤกษที่สว่างที่สุดในท้องฟ้าในช่วงเวลากลางคืน) ในกลุ่มดาวหมาใหญ่ ไปยังดาวโพรไซออนที่อยู่ในกลุ่มดาวหมาเล็ก ลากต่อไปยังดาวไรเจลที่อยู่ในกลุ่มดาวนายพราน แล้วลากต่อไปยังดาวอัลเดบาแรนในกลุ่มดาววัว และสุดท้ายลากไปที่ดาวคาเพลลาในกลุ่มดาวสารถี เราก็จะได้เป็นรูปหกเหลี่ยม ซึ่งรูปหกเหลี่ยมดังกล่าวถูกเรียกว่า “หกเหลี่ยมฤดูหนาว” ตามแผนที่ดาวด้านล่าง ทางทิศเหนือก็สามารถมองเห็นกลุ่มดาวค้างคาว กลุ่มดาวยีราฟ กลุ่มดาวเซเฟอุส และกลุ่มดาวหมีเล็ก ส่วนทางทิศตะวันตกก็สามารถมองเห็น กลุ่มดาวแอนโดเมดา กลุ่มดาวม้าปีก และกลุ่มดาวปลาคู่

 

รูปที่ 3 ท้องฟ้าในเดือนมีนาคมเวลา 20:00 น.

ตารางที่ 2 แสดงปรากฏการณ์ในเดือนมีนาคม 2558

วันที่ เดือน

เวลา (น.)

เหตุการณ์

3มีนาคม

14:56

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดี 5.4 องศา

4มีนาคม

21:29

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเรกูลัส 4.0 องศา

5มีนาคม

14:35

- ดวงจันทร์อยู่ไกลโลกสุดในรอบเดือน (ระยะทาง 406,386 กิโลเมตร)

6มีนาคม

01:05

- จันทร์เพ็ญ

7มีนาคม

03:00

- ดาวพุธอยู่ที่จุดไกลจากดวงอาทิตย์ (ประมาณ 0.47 AU)

9มีนาคม

05:21

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวสไปกา 3.4 องศา

12มีนาคม

15:25

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเสาร์ 2.3 องศา

14มีนาคม

00:48

- จันทร์กึ่งหลัง

19มีนาคม

11:57

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพุธ 5.2 องศา

20มีนาคม

02:38

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกสุดในรอบเดือน (ระยะทาง 357,584 กิโลเมตร)

 

16:36

- จันทร์ดับ

 

16:46

- ปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง (ไม่สามารถสังเกตได้จากประเทศไทย)

21มีนาคม

05:45

- วันวสันตวิษุวัต(Vernal Equinox)

22มีนาคม

05:13

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอังคาร 0.97 องศา

23มีนาคม

02:51

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวศุกร์ 2.8 องศา

25มีนาคม

13:55

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอัลดีบาแรน 0.88 องศา

27มีนาคม

14:43

- จันทร์กึ่งแรก

30มีนาคม

17:19

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดี 5.6 องศา

ดาวเคราะห์ในเดือนมีนาคม 2558

        สำหรับในช่วงเดือนกุมภาพันธ์นี้เราสามารถสังเกตเห็นดาวเคราะห์ ได้ทั้งหมด 5 ดวง คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ ซึ่งทั้ง 5 ดวง เราสามารถทำการสังเกตได้ตลอดเดือนกุมภาพันธ์นี้ โดยในช่วงหัวค่ำเราจะสามารถเห็นดาวเคราห์ 3 ดวง คือ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์จะขึ้นจากขอบฟ้าในเวลาหลังเที่ยงคืน และในช่วงเช้ามืดเราสามารถสังเกตเห็นดาวพุธได้

 

รูปที่ 4 แสดงลักษณะปรากฏของดาวเคราะห์ในช่วงเดือนมีนาคม

 

การสังเกตดาวพุธ

        ในช่วงต้นเดือนมีนาคมนี้เราสังเกตการณ์สามารถสังเกตการณ์ดาวพุธได้จากทางทิศตะวันออกในช่วงเช้ามืดได้ตลอดทั้งเดือน โดยดาวพุธจะมีตำแหน่งปรากฏบนท้องฟ้าในระหว่างกลุ่มดาวหญิงสาว สำหรับค่าความสว่างปรากฏของดาวพุธช่วงเดือนมีนาคม นี้อยู่ที่ระหว่าง 0.21 ถึง - 0.06

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวพุธในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2558

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

ดาวพุธขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวพุธตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

05:05

108

10:50

60S

16:35

252

2

05:05

108

10:51

60S

16:36

253

3

05:06

107

10:52

60S

16:38

253

4

05:07

107

10:53

60S

16:39

253

5

05:08

107

10:54

61S

16:41

253

6

05:09

106

10:56

61S

16:42

254

7

05:10

106

10:57

61S

16:44

254

8

05:11

106

10:59

62S

16:46

254

9

05:13

105

11:00

62S

16:48

255

10

05:14

105

11:02

62S

16:50

255

11

05:15

105

11:04

63S

16:52

256

12

05:16

104

11:05

63S

16:55

256

13

05:18

104

11:07

64S

16:57

257

14

05:19

103

11:09

64S

16:59

257

15

05:21

103

11:11

65S

17:02

258

16

05:22

102

11:13

65S

17:04

258

17

05:24

102

11:15

66S

17:07

259

18

05:25

101

11:17

66S

17:10

259

19

05:27

100

11:19

67S

17:12

260

20

05:28

100

11:22

67S

17:15

260

21

05:30

99

11:24

68S

17:18

261

22

05:31

99

11:26

69S

17:21

262

23

05:33

98

11:28

69S

17:24

262

24

05:35

97

11:31

70S

17:27

263

25

05:37

97

11:33

71S

17:30

264

26

05:38

96

11:36

71S

17:33

265

27

05:40

95

11:38

72S

17:37

265

28

05:42

94

11:41

73S

17:40

266

29

05:44

93

11:43

74S

17:43

267

30

05:46

93

11:46

74S

17:47

268

31

05:48

92

11:49

75S

17:51

269

 

 

การสังเกตดาวศุกร์

        การสังเกตการณ์ดาวศุกร์ในเดือนมีนาคมเราสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์ในช่วงหัวค่ำ ซึ่งดาวศุกร์จะอยู่สูงจากขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันตก โดยดาวศุกร์จะมีตำแหน่งปรากฏอยู่ในบริเวณกลุ่มดาวปลาคู่ สำหรับค่าความสว่างปรากฏของดาวพุธช่วงเดือนมีนาคมนี้อยู่ที่ระหว่าง -3.40 ถึง -3.43

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวศุกร์ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2557

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

ดาวศุกร์ขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวศุกร์ตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

08:16

86

14:22

80S

20:28

274

2

08:16

86

14:23

81S

20:29

274

3

08:16

85

14:23

81S

20:30

275

4

08:16

85

14:24

82S

20:31

275

5

08:16

84

14:24

83S

20:32

276

6

08:16

84

14:25

83S

20:33

277

7

08:16

83

14:25

84S

20:34

277

8

08:16

83

14:26

84S

20:35

278

9

08:16

82

14:26

85S

20:36

278

10

08:16

82

14:27

85S

20:37

279

11

08:16

81

14:27

86S

20:38

279

12

08:16

81

14:28

86S

20:39

280

13

08:17

80

14:28

87S

20:40

280

14

08:17

80

14:29

87S

20:42

281

15

08:17

79

14:30

88S

20:43

281

16

08:17

79

14:30

88S

20:44

282

17

08:17

78

14:31

88S

20:45

282

18

08:17

78

14:31

89S

20:46

283

19

08:17

77

14:32

89S

20:47

283

20

08:17

77

14:33

90S

20:48

284

21

08:17

76

14:33

90S

20:49

284

22

08:18

76

14:34

91N

20:50

285

23

08:18

76

14:34

90N

20:51

285

24

08:18

75

14:35

90N

20:53

285

25

08:18

75

14:36

89N

20:54

286

26

08:1874

74

14:36

89N

20:55

286

27

08:19

73

14:37

88N

20:56

287

28

08:19

73

14:38

88N

20:57

287

29

08:19

73

14:39

88N

20:58

288

30

08:19

72

14:39

87N

21:00

288

31

08:20

72

14:40

87N

21:01

288

 

 

การสังเกตดาวอังคาร

        ในเดือนมีนาคมนี้เราสามารถสังเกตการณ์ดาวอังคารได้ตลอดทั้งเดือน โดยดาวอังคารจะมีตำแหน่งปรากฏอยู่ในบริเวณกลุ่มดาวปลาคู่ สำหรับค่าความสว่างปรากฏของดาวพุธช่วงเดือนมีนาคมนี้อยู่ที่ระหว่าง 1.53 ถึง 1.49 

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวอังคารในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2557

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0'ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

ดาวอังคารขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวอังคารตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

08:05

87

14:10

79S

20:14

273

2

08:04

87

14:09

80S

20:13

273

3

08:03

87

14:07

80S

20:13

273

4

08:01

87

14:06

80S

20:12

274

5

08:00

86

14:05

81S

20:11

274

6

07:58

86

14:04

81S

20:10

274

7

07:57

86

14:03

81S

20:09

275

8

07:55

85

14:02

82S

20:08

275

9

07:54

85

14:01

82S

20:07

275

10

07:52

85

13:59

82S

20:07

276

11

07:51

84

13:58

82S

20:06

276

12

07:49

84

13:57

83S

20:05

276

13

07:48

84

13:56

83S

20:04

276

14

07:47

83

13:55

83S

20:03

277

15

07:45

83

13:54

84S

20:02

277

16

07:44

83

13:52

84S

20:01

277

17

07:42

82

13:51

84S

20:01

278

18

07:41

82

13:50

85S

20:00

278

19

07:39

82

13:49

85S

19:59

278

20

07:38

82

13:48

85S

19:58

279

21

07:36

81

13:47

85S

19:57

279

22

07:35

81

13:46

86S

19:56

279

23

07:34

81

13:44

86S

19:55

279

24

07:32

80

13:43

86S

19:55

280

25

07:31

80

13:42

87S

19:54

280

26

07:29

80

13:41

87S

19:53

280

27

07:28

79

13:40

87S

19:52

281

28

07:26

79

13:39

87S

19:51

281

29

07:25

79

13:38

88S

19:50

281

30

07:24

79

13:36

88S

19:49

282

31

07:22

78

13:35

88S

19:49

282

 

 

การสังเกตดาวพฤหัสบดี

        สำหรับการสังเกตดาวพฤหัสบดีราชาแห่งดาวเคราะห์ในเดือนมีนาคมนี้เราสังเกตจะสามารถสังเกตดาวพฤหัสบดีปรากฏขึ้นจากขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันออกระหว่างกลุ่มดาวปูกับกลุ่มดาวสิงโต ในช่วงหัวค่ำซึ่งเราสามารถสังเกตการณ์ดาวพฤหัสบดีได้จนถึงเช้า สำหรับค่าความสว่างปรากฏของดาวพฤหัสบดีช่วงเดือนมีนาคมนี้อยู่ที่ระหว่าง – 2.06 ถึง – 2.00

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวพฤหัสบดีในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2557

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 15°00' เหนือ ลองจิจูด 100°00' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

ดาวพฤหัสบดีขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวพฤหัสบดีตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

16:33

72

22:52

87N

05:15

288

2

16:28

72

22:47

87N

05:10

288

3

16:24

72

22:43

87N

05:06

288

4

16:20

72

22:39

87N

05:02

288

5

16:15

72

22:34

87N

04:57

288

6

16:11

72

22:30

87N

04:53

288

7

16:07

72

22:26

87N

04:49

288

8

16:02

72

22:21

87N

04:45

288

9

15:58

72

22:17

87N

04:40

288

10

15:54

72

22:13

87N

04:36

288

11

15:49

72

22:08

87N

04:32

288

12

15:45

72

22:04

87N

04:28

288

13

15:41

72

22:00

87N

04:23

288

14

15:36

72

21:56

87N

04:19

288

15

15:32

72

21:51

87N

04:15

288

16

15:28

72

21:47

87N

04:11

288

17

15:24

72

21:43

87N

04:06

288

18

15:19

72

21:39

87N

04:02

288

19

15:15

72

21:35

87N

03:58

288

20

15:11

72

21:30

87N

03:54

288

21

15:07

71

21:26

87N

03:50

288

22

15:03

71

21:22

87N

03:46

289

23

14:58

71

21:18

87N

03:42

289

24

14:54

71

21:14

87N

03:37

289

25

14:50

71

21:10

87N

03:33

289

26

14:46

71

21:06

87N

03:29

289

27

14:42

71

21:01

87N

03:25

289

28

14:38

71

20:57

87N

03:21

289

29

14:34

71

20:53

87N

03:17

289

30

14:30

71

20:49

87N

03:13

289

31

14:26

71

20:45

87N

03:09

289

 

 

การสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดี

        ในการสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในแต่ละคืนตำแหน่งของดวงจันทร์จะมีความแตกต่างกันไป ซึ่งในแต่ละคืนอาจเกิดปรากฏการณ์บนดาวพฤหัสบดี เช่น อุปราคาบนดาวพฤหัสบดี เกิดจากเงาของดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีเอง เมื่อผู้สังเกตดูปรากฏการณ์นี้ผ่านกล้องโทรทรรศน์จะเห็นเป็นจุดสีดำบนดาวพฤหัสบดี

 

รูปที่ 4 แสดงตำแหน่งดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในช่วงเดือนมีนาคม

 

การสังเกตดาวเสาร์

        การสังเกตดาวเสาร์ในช่วงเดือนมีนาคมนี้เราสามารถสังเกตดาวเสาร์ได้ในช่วงเช้ามืด โดยดาวเสาร์จะเริ่มโผล่พ้นขอบฟ้าออกมาในเวลา 03:30 น. พร้อมกับกลุ่มดาวแมงป่อง สำหรับค่าความสว่างปรากฏของดาวเสาร์ช่วงเดือนมีนาคมอยู่ที่ระหว่าง 0.65 ถึง 0.59

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวเสาร์ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2558

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

ดาวเสาร์ขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวเสาร์ตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

00:15

110

05:57

58S

11:39

250

2

00:11

110

05:53

58S

11:35

250

3

00:07

110

05:49

58S

11:32

250

4

00:03

110

05:46

58S

11:28

250

 

23:59

110

 

 

 

 

5

23:56

110

05:42

58S

11:24

250

6

23:52

110

05:38

58S

11:20

250

7

23:48

110

05:34

58S

11:16

250

8

23:44

110

05:30

58S

11:12

250

9

23:40

110

05:26

58S

11:08

250

10

23:36

110

05:22

58S

11:04

250

11

23:32

109

05:18

58S

11:00

251

12

23:28

109

05:14

58S

10:57

251

13

23:24

109

05:11

58S

10:53

251

14

23:21

109

05:07

58S

10:49

251

15

23:17

109

05:03

58S

10:45

251

16

23:13

109

04:59

58S

10:41

251

17

23:09

109

04:55

58S

10:37

251

18

23:05

109

04:51

58S

10:33

251

19

23:01

109

04:47

58S

10:29

251

20

22:57

109

04:43

58S

10:25

251

21

22:53

109

04:39

58S

10:21

251

22

22:49

109

04:35

58S

10:17

251

23

22:45

109

04:31

58S

10:13

251

24

22:41

109

04:27

58S

10:09

251

25

22:37

109

04:23

58S

10:05

251

26

22:33

109

04:19

58S

10:01

251

27

22:29

109

04:15

58S

09:57

251

28

22:25

109

04:11

58S

09:53

251

29

22:21

109

04:07

58S

09:49

251

30

22:17

109

04:03

58S

09:45

251

31

22:13

109

03:59

58S

09:41

251

 

 

 

กรกมล ศรีบุญเรือง

นักวิชาการ

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

Additional information