ภาพเด่นประจำวัน NASA 2013-09-15

Share

Astronomy Picture of the Day


Discover the cosmos! Each day a different image or photograph of our fascinating universe is featured, along with a brief explanation written by a professional astronomer.

2013 September 15
See Explanation.  Clicking on the picture will download the highest resolution version available.

M2-9: Wings of a Butterfly Nebula

เนบิวลาผีเสื้อ
Credit: Hubble Legacy Archive, NASA, ESA - Processing: Judy Schmidt

อธิบาย

            ภาพข้างต้นคือภาพ NGC 6302 หรือ M 2-9 เป็นเนบิวลาดาวเคราะห์หนึ่งที่บรรดานักดาราศาสตร์ให้ความสนใจในการศึกษา และด้วยลักษณะที่คล้ายกับผีเสื้อนักดาราศาสตร์จึงเรียกมันว่า เนบิวลาผีเสื้อ (Butterfly Nebula ) ซึ่งอยู่ห่างจากโลกเป็นระยะทางประมาณ 2,100 ปีแสง ภาพเนบิวลาผีเสื้อนี้เป็นตัวอย่างลักษณะบั้นปลายชีวิตของดาวมวลน้อย 

            เป็นเช่นนี้เพราะหลังจากการเผาไหม้ไฮโดรเจนที่แกนกลางของดาวหยุดลง  ปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชัน ณ แกนกลางของดาวฤกษ์มวลน้อยก็จะหยุดลงดาวจะเสียเสถียรภาพ แรงโน้มถ่วงภายในจะดึงให้ผิวของดาวเกิดการยุบตัวเข้าหาแกนกลาง ขณะที่เกิดการยุบตัวจะมีความดันเกิดขึ้นทำให้ผิวของดาวมีอุณหภูมิสูงขึ้นและมากพอที่จะจุดปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันเผาผลาญไฮโดรเจนที่บริเวณผิวของดาว ดาวจะมีอุณหภูมิสูงมากและจะคงสถาพเช่นนี้ไประยะหนึ่ง จนกระทั่งแกนกลางของดาวซึ่งเป็นฮีเลียมมีอุณหภูมิสูงมากพอจนสามารถจุดปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันที่แกนกลางขึ้นอีกครั้ง ปฏิกิริยาขั้นนี้จะหลอมฮีเลียมให้เป็นธาตุลำดับถัดไป (เทียบจากตารางธาตุ) เมื่อดาวไม่สามารถจุดปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันระดับต่อไปได้ จึงถือว่าเข้าสู่ช่วงสุดท้ายของชีวิต ดาวดวงนั้นจึงรอเพียงวันที่จะมืดหายไปในอวกาศ แกนของดาวจะเริ่มเย็นลงและดันผิวและเนื้อสารที่เปลือกของดาวออกคล้ายฟองขนาดใหญ่ฟุ้งกระจายรอบๆ แกนคาร์บอน เรียกว่าเนบิวลาดาวเคราะห์ (Planetary Nebula) จากนั้นก็จะเย็นตัวลงเหลือเพียงแกนคาร์บอนเปลือยเปล่า และมีอุณหภูมิสูงส่องแสงอยู่ในช่วงอัลตราไวโอเลต เรียกว่าดาวแคระขาว แต่เมื่อเวลาผ่านไปดาวแคระขาวก็จะเย็นตัวลงและมืดหายไปชั่วนิรันดร์

            นักดาราศาสตร์กล่าวว่าอีกประมาณห้าพันล้านปีดวงอาทิตย์ก็จะมีจุดจบคล้าย ๆ กัน บั้นปลายชีวิตก็จะมีลักษณะเป็นเนบิวลาดาวเคราะห์เช่นกัน นักดาราศาสตร์พยายามศึกษาข้อมูลการสิ้นอายุขัยของดาวด้วยบันทึกภาพถ่ายในหลายช่วงความยาวคลื่น เพื่อศึกษาองค์ประกอบทางกายภาพและทางเคมีของวัตถุดังกล่าว ภาพสวยงามทั้งหลายที่ถูกเผยแพร่ทางอินเตอร์เน็ตนั้นสามารถอธิบายได้ด้วยหลักการทางฟิสิกส์ ซึ่งสีแต่ละสีในภาพจะบ่งบอกถึงคุณสมบัติที่ต่างกันด้วย

< | Thai mirror hosted by NARIT, translated by NARIT | >


Explanation: Are stars better appreciated for their art after they die? Actually, stars usually create their most artistic displays as they die. In the case of low-mass stars like our Sun and M2-9 pictured above, the stars transform themselves from normal stars to white dwarfs by casting off their outer gaseous envelopes. The expended gas frequently forms an impressive display called a planetary nebula that fades gradually over thousand of years. M2-9, a butterfly planetary nebula 2100 light-years away shown in representative colors, has wings that tell a strange but incomplete tale. In the center, two stars orbit inside a gaseous disk 10 times the orbit of Pluto. The expelled envelope of the dying star breaks out from the disk creating the bipolar appearance. Much remains unknown about the physical processes that cause planetary nebulae.

Follow APOD on: Facebook (Daily) (Sky) (Spanish) or Google Plus (Daily) (River)
Tomorrow's picture: rotating Moon


< | Archive | Index | Search | Calendar | RSS | Education | About APOD | Discuss | >


Authors & editors: Robert Nemiroff (MTU) & Jerry Bonnell (UMCP)
NASA Official: Phillip Newman Specific rights apply.
NASA Web Privacy Policy and Important Notices
A service of: ASD at NASA / GSFC
& Michigan Tech. U.